Month: September 2025

Կոմիտաս

Մաս 2

Փոքրիկ Սողոմոնը շատ որբերի թվում հայտնվեց Գևորգյան ճեմարանում։ Նրանք ճեմարան ընդունվելու համար պետք է քննություն հանձնեին երգեցողությունից: Եվ ահա հասնում է Սողոմոնի հերթը։ Ծղոտի պես բարալիկ, թռչունի պես երկչոտ, կարմիր շապիկով, պոչավոր մաշված սոլերով, զարդանախշ գույնզգույն գուլպաներով պատանին լուռումունջ կանգնել էր կաթողիկոսի առաջ և չէր կարողանում պատասխանել նրա հարցերին, որովհետև հայերեն գրեթե  չգիտեր։ Վեհափառը, տեսնելով, որ տղան հայերեն չի հասկանում, ասում է տաճկերեն. «Դու զուր ես եկել այստեղ, որովհետև մեր ճեմարանում ամեն ինչ հայերեն են անցնում»: Սողոմոնի՝ «Ես էլ եկել եմ հայերեն սովորելու» պատասխանը շատ է դուր գալիս նրան, և կաթողիկոսն առաջարկում է տղային երգել… Սողոմոնը երգեց թուրքերեն: Առաջին անգամ Գևորգյան ճեմարանում թուրքերեն երգ էր հնչում… Բայց նա այնպե՜ս երգեց, այնպե՛ս գերեց կաթողիկոսին, որ հրաշալի ձայնի ու երգեցողության շնորհիվ դարձավ ճեմարանական… Ճեմարանում Սողոմոնը շատ արագ յուրացրեց թե՛ հին հայերենը, թե՛ նոր հայերենը։


 Գևորգյան Ճեմարանում ուսանելու տարիներին Սողոմոնը լսում էր իր դասընկերների երգած երգերը, որ սովորել էին իրենց մամիկներից և պապիկներից: Դրանք նաև Արեւմտյան Հայաստանի տարբեր կողմերի երգեր էին: Սողոմոնը սկսեց գրի առնել այդ երգերը, համեմատել, ընտրել ամենագեղեցիկը, մաքուրը, փորձեց մշակել: Դա եղավ նրա մեծ աշխատանքի սկիզբը։ Ճեմարանն ավարտելուց հետո Կոմիտասը նշանակվում է երաժշտության ուսուցիչ և վանքի երգչախմբի խմբավար։

Read more: Կոմիտաս

Կոմիտաս

Փոքր Սողոմոնը մանկուց էլ բնավորությամբ առույգ էր, բարի, մտքերը` երգերի մեջ: Թափառում էր ու երգում, երգում էր ու թափառում: Երբեմն պատահում էր, որ փողոցի տղաները Սողոմոնին նեղացնում էին, բայց նա ուներ ինքնապաշտպանության հիանալի միջոց, նա երգում էր։ Շուտով Սողոմոնի ձայնը գերեց, նվաճեց այդ տղաների սրտերը։ Նրանք այլևս չէին նեղացնում Սողոմոնին: Թափառում էր ու երգում, երգում էր ու թափառում, երեկոյան տուն էր մտնում ու դիմում տատին.

– Մե՛ծ մայր, ինծի չհարցուցի՞ն:

– Բա չհարցուցի՞ն, – պատասխանում էր կատակասեր բարի տատը. (նա գիտեր թոռան սիրած պատասխանը), – փադիշահը քեզ հարցուց, մեծ սուլթանը քեզ հարցուց, Ռուսիո թագավորն ալ քեզ հարցուց։ Իրար ժպտում էին և վայելում աղքատիկ ընթրիքը։ Ծնողների մահից հետո ամենահարազատ, ամենասրտամոտ մարդը Մարիամ տատն էր, որ այնքա՛ն, այնքան բան է տվել փոքրիկ Սողոմոնին… «Հասկացա՞ր, թոռնի՛կս, – սովորեցնում էր Մարիամ տատը, – ուրեմն ես նենե չեմ, մարե եմ, հայերեն ես կլինեմ մարե։ Չմոռանաս, դրսում՝ ուրիշների մոտ, ինձ մարե չասես, չի կարելի։ Մտքիդ մեջ մարե ասա, դրսում՝ նենե»: Հետո ավելացնում էր. «Թոռնի՛կս, հասկացա՞ր, մենք հայ ենք, մարեի լեզվով կլինենք` հայ»։ Էլ ի՞նչ էր թաքուն սովորեցրել տատը… Շատ ու շատ բան` հայ, հայրիկ, հայրենիք, Հայաստան… Բայց նա էլ մահացավ…

Հարցեր և առաջադրանքներ

Դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը և էլեկտրոնային բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

աշխույժ- առույգ

  1. Ինչպե՞ս էր Սողոմոնը պաշտպանվում, երբ փողոցի տղաները նեղացնում էին նրան։ Նա պաշպանվում էր նրա երգով:
  2.  Նշի՛ր այն հատվածը, որտեղ դա երևում է:
  • Տեքստում ընդգծի՛ր այն հատվածը, որտեղ նկարագրված է, թե ինչպես էր Սողոմոնի երգն օգնում նրան շփվել ուրիշների հետ։
  • Ինչո՞ւ է կարևոր, որ Սողոմոնը սովորում էր հայրենի լեզուն և արժեքները փոքր հասակից։
  • Քանի վոր հայերեն խոսելով մնում էր հայ:
  • Երեք նախադասությամբ նկարագրի՛ր Մարիամ տատի դերը Սողոմոնի կյանքում և նրա սովորեցրած կարևորագույն դասերը։Մարիամ տատիկը սովորացնում էր հայերեն : Շատ էր սիրում Սողոմոնին և ամենինչ տվեց իր թոռնիկին:

Իմ տունը

Բարև ձեզ ,այսօր ես կպատմեմ իմ տան մասին:Ես ապրում եմ շենքում, ապրում եմ յոթերորդ հարկում: Իմ շենքը յոթերորդն է:Իմ շենքի կողքը իմ այգին է: Այդտեղ ապրում է ոզնի, որը միշտ թաքնվում է: Հին ժամանակ իմ այգում ապրում էր կատու, որը սատկեց:

ПЕТИН ДРУК

У Пети новый друг. Это щенок. Петя назвал его Рыжик. Потому что он рыжий. Только хвост и уши у него серые. Лапки — белые.1.Напиши имя мальчика.

  1. Хвост и ущы серые.
  2. Лапки белые.
  3. Етол шенок кокой, рыжие.

2. Допиши пропущенные слова.

У Пети новый.друг Это щенок. Только хвост и уши у него серые.

3. Какого цвета щенок? рыжый

4. Какого цвета у него хвост? серый

5. Какого цвета у него уши? серые

6. Какого цвета у него лапки?белые

ԻՄ ԵՐԱԶԱՆՔԸ

Իմ երազանքն է ունենալ փոքր եղբայր , միշտ նրա հետ դպրոց գնալ և նրա հետ խաղալ: Իմ երկրորդ երազաքը, որ ընկեր Սրբուհին կյանքում տխուր չլինի և միշտ նրա երազաքները կատարվեն: Իմ երրորդ երազանքն է, որ ես իմ ընկերոջ Ադամի հետ նույն շենքում ապրեինք և միշտ գնաինք բակ խաղալու: Ամենամեծ երազանքը, որ իմ ընտանիքը միշտ ուրախ լինի:

Մաթեմատիկա 25.09.2025

  1. Լրացրո՛ւ աղյուսակը
ԹիվըՀարյուրավորՏասնավորՄիավոր
347347
780780
701701
123123
20320
8888
  • Գտի՛ր օրինաչափությունը և շարունակի՛ր լրացնել
200201202203204205206207208209
110109108107106105104103102101
125130135140145150155160165170
210200190180170160150140130120
437438439440441442443444445446
502501500499498497496495494493
750752754756758760762764766768
  • Հաշվի՛ր

3 x 2 =6

3 x 20 =60

12 : 4 =3

12 x 2 =24

36 : 6 =6j

6 x 10 =60

60 : 6 =10

7 x 7 =49

10 x 1 =10

10 x 10 =100

72 : 9 =8

7 x 6 =42

32 : 8 =4

21 : 7 =3

4 x 8 = 32

42 : 6 =7

4 Գրի՛ր թվանշաններով

չորս հարյուր վաթսուներեք՝ 463

վեց հարյուր յոթ՝607

ինը հարյուր յոթանասուն՝ 970

ութ հարյուր իննսուներեք՝ 893

երեք հարյուր տասը՝ 310

երկու հարյուր ութսունինը՝289

5 Տրված թվերը ներկայացրո՛ւ կարգային գումարելիների գումարի տեսքով

468 = 4 հր + 6տս + 8մվ

302 =3հր    0տս   2մվ

623 =6հր  2տս 3մվ

905 =9հր 0տս 5մվ

233 =2հր 3տս 3մվ

505 =5հր 0տս 5մվ

6 Լուծի՛ր խնդիրը

Լիլին ունի 350 դրամ, իսկ Միլենան ունի 400 դրամ: Կարո՞ղ  են  արդյոք նրանք գնել 1 տուփ ջրաներկ ու 2 վրձին, եթե ջրաներկն արժե 500 դրամ, իսկ 1 վրձինն արժե 50 դրամ:

Լուծում400+350=750, 2.50=100

Պատ՝150

Հայրենի տուն

Թե հրաշքով ճամփաս տանի

Դեպի Եփրատ ու մանկություն,

Հոտոտելով քեզ կգտնեմ,

Հայրենական փոքրիկ իմ տուն։

Այն կապույտից ու այն ոսկուց,

Որ ջրերին էին թառում,

Կճանաչեմ ու կգտնեմ

Իմ մանկության ոսկե առուն։

Հազարի մեջ կճանաչեմ

Իմ մանկության բարակ բարդին,

Որ խշշում էր երկինքն ի վեր,

Երկինքն առած իր սաղարթին:

Եվ օդի մեջ, ոլորտի մեջ,

Հովերի մեջ լուսաբացի

Ես կգտնեմ բույրերը տաք

Մեր տան ծխի ու մեր հացի:

Թե հրաշքով ճամփաս տանի

Դեպի Եփրատ ու մանկություն,

Հոտոտելով քեզ կգտնեմ,

Հայրենական փոքրիկ իմ տուն։

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Դո՛ւրս գրիր անծանոթ բառերը և էլեկտրոնային բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

Առու- փոքր գետակ

  1. Որտե՞ղ է հեղինակը գտնում իր մանկության տունը: Նշի՛ր այն հատվածը, որտեղ դա երևում է:
  2. Նկարագրիր դեպի ձեր տուն տանող ճանապարհը։ Ի՞նչ բույրեր, ձայներ, տեսարաններ կան։

Մեզ մոտ կան շատ շներ, գեղեցիկ շենքեր և շատ սիրուն ծաղիկներով տուն:

  • Պատկերացրու՝ ճամփորդ ես։ Մի քանի նախադասությամբ գրիր՝ ու՞ր կտանի քեզ ճանապարհը։ Իմ ճանապարհը ինձ կտաներ Եգիպտոս և բոլոր լեգենդները կպատմեր:

  • Օգտվելով համացանցից՝ տեղեկություններ հավաքիր Եփրատի մասին և հրապարակիր բլոգումդ։

Եփրատը Հին Կտակարանում կոչվել է Մեծ գետ և համարվել է դրախտի չորս գետերից մեկը։ Հայկական աղբյուրներում այն անվանվել է Եփրատական գետ, Եդեմաբուխ գետ, արաբական աղբյուրներում՝ Ֆրատ կամ Շատ- էլ-Ֆուրատ, հին պարսկական աղբյուրներում՝ Իֆրատու։

Գետը որպես Եփրատ կազմվում է Արևմտյան Եփրատ (Կարասու)՝ 450 կմ երկարությամբ և Արածանի (Մուրատ)՝ 670 կմ երկարությամբ ճյուղերի միացումից։

  • Paint նկարչական ծրագրով պատկերիր քո տան հետ կապված ամենաուրախ հիշողությունը, կամ ամենասիրելի վայրը։

ՉՂՋԻԿ

Ըստ Արուսյակ Սահակյանի

Մի թռչուն կա՝                                                Լույսը տեսնում՝ թաքնվում է,

Թևեր ունի,                                                      Մութը տեսնում՝ թռչկոտում է:

Փետուր չունի.                                                Հանելուկ-հանմանելուկ,

Մկան նման                                                    Ո՛չ թռչուն է,

Ատամ ունի,                                                    Ո՛չ էլ մուկ:

Մկների թագավորը հրաման արձակեց, որ բոլոր մկները՝ մեծ մկներից մինչև մուկիկ, իրեն հարկ պիտի տան:

Եկան մկները, բերին հարկերը: Մկների թագավորը նայե՜ց, նայե՜ց, հարկատու չղջիկին չտեսավ.

– Չղջիկն ո՞ւր է,

Ասեք, թող իմ հարկը բերե:

– Չղջիկը չկա:

– Կանչեք՝ թող գա՛:

Չղջիկն եկավ.

– Բա ես մո՞ւկ եմ, որ հարկ բերեմ. էդ ո՞ր մուկը թևեր ունի,- ու ցույց տվեց իր թևերը:

– Հա՜,- զարմացավ Մուկ թագավորը,- թողե՛ք, թող գնա:

Մուկ թագավորը նամակ գրեց թռչուն թագավորին, թե՝

– Ես իմ հպատակներից մեկին քեզ եմ տվել. թռչուն է, մուկ չէ:

– Անունն ի՞նչ է:

– Չղջի՛կ:

– Չղջիկին կանչե՛ք:

Չղջիկն եկավ.

– Ի՞նչ հարկ, ի՞նչ բան, ես թռչուն չեմ, մուկ եմ որ կամ,- ու ցույց տվեց ատամները:

– Ա՛յ անպիտան, դու ո՛չ մուկ ես, ո՛չ էլ թռչուն, բա դու ի՞նչ ես:

– Սուտասա՛ն,- ասացին մկնե՞րը, թե՞ թռչունները՝ չեմ հիշում:

Միայն գիտեմ, որ Չղջիկը ցերեկը մկներից է փախչում, գիշերը՝ թռչուններից: Մկները նրան Սուտասան Չղջիկ են ասում, թռչունները՝ Սուտասան Գիշերահավուկ:

Հարցեր և առաջադրանքներ

  1. Դուրս գրի՛ր անծանոթ բառերը և էլեկտրոնային բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր: Գիշերահավուկ-չղջիկ, ճրեկ
  2.  Ի՞նչ հրաման արձակեց մկների թագավորը: Գունավորի՛ր այն հատվածը, որտեղ դա երևում է:
  3. Ինչպիսի՞ն էր չղջիկը: Պատմի՛ր նրա մասին:Չղջիկը շատ սուտասան էր:
  4. Նամակ գրի՛ր չղջիկին:Խաբլան չղջիկ ինչու՞ ես դու սուտասաան:
  5. Արծիվ ,բադ, դոդո, թութակ, կաքավ, հավ: